***บทความนี้สปอยด์หนังในระดับ 7
สมัยตอนเรียนอยู่ ปี 2 ได้้เรียนวิชาภาษาเพื่อการสื่อสารขั้นสูง (Advance Language Communication) ด้วยความสนุกสนานคึกคะนองผสมผสานกับความขี้เกียจอย่างลงตัว จึงไม่ค่อยให้ความสำคัญหับวิชานี้เท่าไหร่นัก
ถึงตอนนี้ หวนกลับไปคิด ถ้าตั้งใจเรียนวิชานี้คงจะดีกว่านี้เยอะ
และวิชานี้เองที่ืำทำให้ผมรู้จักกับนิยายเรื่อง "สงครามชีวิต" ของศรีบูรพา (หลายคนรู้จักนักประพันธ์คนนี้จากผลงานเรื่อง "ข้างหลังภาพ")
น่าเสียดาย ตอนนั้นผมไม่ตั้งใจเรียน
สิ่งที่ผมจำได้ตอนนั้นมีเพียงแค่รูปแบบการเขียนจดหมายโต้ตอบระหว่างตัวละคร แต่ขอโทษอีกครั้งครับ ตัวละครตัวเดียวในหนังสือที่ผมจำได้มีแค่ เพลิน คนเดียว
ถ้าจำไม่ผิด มันคือเรื่องราวเกี่ยวกับความรักต่างชนชั้น
จำได้เลือนลางเต็มที.......
_______________________________________________________
ตัวละคร แสงจันทร์ ใน October Sonata ได้รู้จัก "สงครามชีวิต" จาก รวี ชายหนุ่มสุดหล่อที่เธอได้เจอกันโดยบังเอิญในคืนงานศพของมิตร ชัยบัญชา
หนุ่มรวี อ่านนิยายเล่มนี้ให้แสงจันทร์ฟัง เธอรู้สึกว่าเ้รื่องราวที่รวีอ่านให้เธอฟังนั้น เป็นเหมือนมนต์สะกดให้เธอตกอยู่ในภวังค์ของเรื่องราว (หรือน้ำเสียงของรวีอาจจะไพเราะจนเธอตกอยู่ในชั่วโมงต้องมนต์) จะว่าไปแล้วแสงจันทร์ก็ไม่ต่างอะไรไปกับ ฮันนา ชมิตท์ ใน The Readerที่แตกต่างคือ จริตกร้านของแสงจันทร์อาจจะไม่ "ร้ายร่าน" เท่ากับฮันนา แม้ว่าทั้งคู่จะชอบให้ใครสักคนอ่านหนังสือให้ฟังก็ตาม
เป็นความรักอันบริสุทธิ์ของแสงจันทร์กับรวี แม้ว่าทั้งสองคนจะได้พบกันเพียงชั่วระยะเวลาสั้นๆ แต่การพบกันในครั้งนี้ทำให้ชีวิตของแสงจันทร์เปลี่ยนแปลงไปตลอดกาล
ทั้งสองคนสัญญาใจซึ่งกันและกันว่า อีกสองปีข้างหน้า วันที่ 8 ตุลาคม พวกเขาจะกลับมาพบเจอกันที่บังกะโลริมทะเลในโรงแรมแสนมุกอีกครั้ง
นี่คือจุดเริ่มต้นของความรักที่รอคอย
_____________________________________________________________
แสงจันทร์ได้แรงบันดาลใจอันยิ่งใหญ่จากนิยายเรื่องสงครามชีวิต เธอปลี่ยนแปลงตัวเองครั้งสำคัญด้วยการเปลี่ยนชื่อตัวเองเป็นเพลิน ตัวละครหญิงในเรื่อง และเริ่มไปเรียนหนังสือ และที่โรงเรียน เธอได้พบกับ ลิ้ม หนุ่มลูกเจ๊กพูดไทยไม่ชัด ที่หลงรักแสงจันทร์ ดูเหมือนว่าแสงจันทร์จะมีใจให้กับลิ้ม แต่เธอก็ยังไม่ลืมคำมั่นสัญญาที่เธอให้กับชายที่เธอรักอยู่นั่นเอง
จริงๆ แล้ว October Sonata จัดได้ว่าเข้าสูตรหนังรักทั่วไป แต่สิ่งที่ทำให้หนังเรื่องนี้ไม่ใช่หนังรักธรรมดา คือการใส่ประเด็นการเมืองร้อยรัดกระหวัดเกี่ยวเข้าไปในเรื่องราวความรักด้วย ทำให้หนังมีมิติที่น่าสนใจ และเชิญชวนให้คนดูได้ขบคิด ตีความในระดับที่ไม่ตื้นเขินจนเกินไปนัก และนี่คือจุดแข็งที่กลายเป็นจุดขายให้ October Sonata กลายเป็นหนังที่แตกต่างจากหนังรักที่กำลังจะลงโรงฉายอย่างดาษดื่นในช่วงปีใหม่ที่กำลังจะมาถึงนี้
รวี เป็นชายหนุ่มที่เลือกเดินทางสายอุดมการณ์ เขาหวังจะให้ประเทศชาติมีแต่ความเท่าเทียม ต่อสู้เพื่อความยุติธรรม และในช่วงเวลานั้นเอง (ยุค 2516- 2519) ถือได้ว่าเป็นประชาธิปไตยเบ่งบาน เกิดการเดินขบวนต่อสู้เพื่อเรียกร้องประชาธิปไตยของนิสิตนักศึกษาอย่างหมาศาล และเกิดนักคิด นักสู้ นักปฏิวัติเพื่อประชาธิปไตยมากมาย และยังตามมาด้วยแนวคิดแบบซ้ายหรือที่เรามักจะคุ้นในชื่อของ คอมมิวนิสต์ คำว่าคอมมิวนิสต์ในยุคนั้น เป็นคำที่ถูกนิยามเกี่ยวกระหวัดไปถึงพวกต่อต้านชาติ ขบถสังคม เป็นกลุ่มคนร้ายของประเทศไทย ทำให้รัฐบาลดำเนินการปราบปรามจนเกิดเป็นเหตุการณ์นองเลือด นักศึกษาที่มีส่วนเกี่ยวข้องต่างต้องหนีเข้าป่าเพื่อหลบหนีการตามล่า
รวี เป็นหนึ่งในนั้น คนที่เลือกทำตามอุดมการณ์ของตัวเอง จนเป็นเหตุให้เขาต้องคลาดกันกับแสงจันทร์ทุกคราวปี
October Sonata นำเรื่องการเมืองเข้ามาเป็นเหตุผลรองรับน้ำหนักเมโลดราม่าในหนัง และเป็นสิ่งบันทึกความทรงจำของเหตุการณ์ทางการเมือง อันส่งผลไปสู่เรื่องราวความรักของคนทั้งสอง นี่คือสิ่งที่ผมชื่นชอบในหนังเรื่องนี้ แสงจันทร์เองก็ไม่ต่างอะไรไปจากรวี เธอมีความฝัน เธอมีความหวัง เธอมีแรงบันดาลใจการทำสิ่งที่ตัวเองศรัทธา รวีจึงเปรียบเสมือนแสงอาทิตย์อันเรืองรองให้แสงจันทร์กล้าที่จะต่อสู่กับความอยุติธรรม การเอาชนะหัวใจของตัวเอง และการก้าวข้ามสิ่งต่่างๆ ด้วยความเชื่อและมั่นคงของตัวเอง
แต่ท้ายที่สุดแล้วความหวัง ความฝันของทั้งสองคนต้องพังทลาย อุดมการณ์อันเืรืองรองของรวีล่มสลาย เขากลับมาอย่างคนพ่ายแพ้ แสงจันทร์ถูกลิ้มข่มขืนในห้องแห่งความรักและความฝันของโรงแรมแสนมุก ท่ามกลางกระดาษงานเขียนที่เธอตั้งใจใ้ห้รวีอ่าน
ความหวังและความฝันของทั้งสองถูกย่ำยีและทำลายลงไม่มีชิ้นดี
_________________________________________________________________
ถึงอย่างไร ความเชื่อและมั่นคงในความรักของทั้งคู่ ทำให้รวีตัดสินใจเข้าไปอยู่ในบังกะโลหลังเดิม เพื่อรอคอยให้แสงจันทร์กลับมาหาเขาอีกครั้งในวันที่ 8 ตุลาคม แสงจันทร์ตัดสินในหย่าขาดจากลิ้มและมุ่งมั่นสร้างชีวิตด้วยลำแข้งของตัวเธอเอง
แต่ท้ายสุดแล้ว พวกเขาก็ไม่ได้เจอกันอีกเลย...
ฉากไคลแม็กซ์ของหนังเรื่องนี้ เศร้าสะเทือนใจอยู่ไม่น้อย เป็นบทสรุปที่สามารถเชื่อมโยงเรื่องกาีรเมืองที่ผู้กำกับคนเขียนบทต้องการจะนำเสนอได้อย่างลงตัว
ถึงที่สุดแล้ว แม้แสงจันทร์กับรวีจะไม่ได้พบเจอกัน
ไม่ต่างอะไรไปกับดวงจันทร์กับดวงอาทิตย์ที่ไม่มีวันโคจรมาเจอกันได้
แต่แสงอาทิตย์อย่างรวีได้ส่องแสงอันเรืองรองอาบหัวใจของแสงจันทร์แล้ว
_____________________________________________________________
สมัยที่ทำค่าย เพลงเพื่่อชีวิต เป็นสิิ่งที่สร้างความบันเทิงได้ในวงประชุม
เพลงส่วนใหญ่ที่ร้องกันนั้น จะพูดถึงแสงจันทร์ ดวงตะวัน ดวงดาว อยู่มากมาย
"มีดวงตะวันส่งเป็นแสงสีทอง กระจ่างครรลองให้ใฝ่ปองและสร้างสรรค์"
"เดือนเพ็ญ แสนเย็น เห็นอร่าม"
"จงเป็นดั่งดวงดาวที่พราวสว่าง นำหนทางเพื่อมวลชน"
ฯลฯ
เ้พลงเพื่อชีวิต เพลงอันสร้างความหวังในแบบฉบับของคนที่มีอุดมการณ์และต่อสู้ในสิ่งที่ตัวเองเชื่อ เพลงในยุคนั้นจึงมีความไพเราะในเนื้อร้องและทำนอง หรือปลุกใจให้คนสมัยนั้นหันมาเสียสละเพื่อส่วนรวมบ้าง
ไม่น่าแปลกใจอีกเช่นกันที่เพลงเหล่านี้ จะมีคำว่า "เพื่อมวลชน" ในเนิ้อร้องมากมาย
__________________________________________________
ผมเห็นด้วยกับความคิดเห็นของพี่สมเกียรติในบทวิจารณ์หนังเรื่อง October Sonata (หาอ่านได้ใน starpics ฉบับ 765) ในประเด็นที่ว่า ยุคสมัยนี้ เป็นยุคที่คนเรามักจะหมกมุ่นกับเรื่องของตัวเองมากเกินไป ส่งผลมายังสื่อต่างๆ ทั้งภาพยนตร์ที่เน้นการทำทุกวิถีทางเพื่อให้ตัวเองบรรลุเป้าหมายที่วางไว้ โดยไม่แคร์ว่าจะสร้างความเดือดร้อนอะไรให้ผู้อื่น หรือ หนังสือที่เน้นฮาว-ทู ทำอย่างไรให้รวย, สวย, หล่อ, หุ่นดี, มีความสุข, สนุกกับแฟน ฯลฯ ซึ่งเรื่องต่างๆเหล่านี้ล้วนยึดตัวเองเป็นที่ตั้ง หรือนวนิยายที่เน้นไปในเรื่องรักโรแมนติก สืบสะเด็ดเจ็ดย่านน้ำ ทำให้พื้นที่ของสื่อ "เพื่อมวลชน", "เพื่อส่วนรวม" แทบจะต้องมุดเข้าไปในหลืบของชั้นวางหนังสืิอ เป็นไปได้ว่าด้วยเทคโนโลยีที่ก้าวไกล โยงใยทั่วโลก ผู้คนมีความอยากเป็น somebody เสพติดการเป็นจุดสนใจ รวมไปถึงพื้นที่ในการแสดงความคิดเห็นบนโลกไซเบอร์ เปิดโอกาสให้ผู้คนได้แสดงความเห็นประเภท ทำอะไรอยู่ กับใคร ที่ไหน เมื่อไหร่ อย่างไร ใครเห็น นั่นก็เท่ากับว่าหมกมุ่นกับตัวเองอยู่ทึกขณะจิต จนลืมที่จะมององค์รวมของสังคม มองความเป็นไปต่างๆ หรือการหวนกับไปตระหนักถึงตำแหน่งแห่งที่ของตนเอง และคิดว่าเราจะทำอะไรเพื่อคนอื่น หรือสร้างแรงบันดาลใจให้คนอื่นได้บ้าง
แม้ว่า October Sonata จะไม่ใช่หนังแนว 14 ตุลา สงครามประชาชน ที่นำเสนอเรื่องราวเหตุการณ์ทางการเมืองแบบตรงไปตรงมา หากการเมืองในหนังเรื่องนี้ถูกแทรกสอดเอาไว้ในเรื่องราวความรัก ซึ่งทำให้เกิดการตีความชั้นที่สองและกระตุ้นต่อมคิดให้กับคนดูหนังได้ และกลายเป็นหนังรักไทยที่มีประเด็นการเมืองให้ชวนคิดมากกว่าการเป็นแค่เรื่องบังเอิญแบบความจำสั้นว่าเป็นรูมเมทตอนอยู่ม.3 เอ๊ะ! หรือปี 4 ของวันที่ 32 ธันวา หรือฝันโคตรๆ ดี
เพื่อนของผมบอกว่าหากเปรียบหนังรักเป็นขนม...
October Sonata จะเป็นขนมชาววังที่ดูประดิดประดอยไปบ้าง แต่ก็เห็นความตั้งใจและประณีตของคนทำ
แต่สำหรับหนังรักเรื่องอื่นๆ นี่คงเป็น ขนมขบเคี้ยวที่อร่อย แต่ให้คุณค่าทางสารอาหารน้อย
ว่ากันไปได้เรื่อยๆ ครับ นานาจิตตัง...
